{"id":14610,"date":"2026-08-18T09:40:23","date_gmt":"2026-08-18T12:40:23","guid":{"rendered":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/?page_id=14610"},"modified":"2026-09-04T11:00:22","modified_gmt":"2026-09-04T14:00:22","slug":"mariadocarmo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/docentes\/mariadocarmo\/","title":{"rendered":"M-C"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group decigi-pagina-topo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-trilha\"><a href=\"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/\">In\u00edcio <\/a>\/ <a href=\"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/docentes\">Docentes <\/a>\/ <a href=\"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/docentes\/mariadocarmo\">Maria do Carmo Duarte Freitas<\/a><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Perfil docente<\/h1>\n\n\n\n<p>Forma\u00e7\u00e3o, atua\u00e7\u00e3o acad\u00eamica e iniciativas.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-menu-interno decigi-so-mobile\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"#apresentacao\">Apresenta\u00e7\u00e3o<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"#areas\">\u00c1reas de atua\u00e7\u00e3o<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"#projetos\">Projetos e iniciativas<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-conteudo-lateral\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-2 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-perfil\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full decigi-perfil-foto\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"758\" height=\"1050\" src=\"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2026\/06\/maria-c.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12833\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-perfil-info\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Maria do Carmo Duarte Freitas<\/h2>\n\n\n\n<p>Gest\u00e3o da Informa\u00e7\u00e3o \u00b7 Educa\u00e7\u00e3o Aberta \u00b7 Sustentabilidade<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"http:\/\/lattes.cnpq.br\/1740734674821323\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Curr\u00edculo Lattes<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">ORCID<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\">E-mail: mcf@ufpr.br<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-texto\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"apresentacao\">Apresenta\u00e7\u00e3o<\/h2>\n\n\n\n<p>Engenheira civil, doutora e mestre em Engenharia de Produ\u00e7\u00e3o pela Universidade Federal de Santa Catarina (UFSC), com p\u00f3s-doutorados pela Universidad de M\u00e1laga, na Espanha, e pela Universidade do Minho, em Portugal. Professora Titular da Universidade Federal do Paran\u00e1, desenvolve atividades de ensino e pesquisa na interface entre gest\u00e3o da informa\u00e7\u00e3o e do conhecimento, educa\u00e7\u00e3o e engenharia, com \u00eanfase em educa\u00e7\u00e3o aberta, gest\u00e3o enxuta da informa\u00e7\u00e3o, compet\u00eancias docentes digitais, sustentabilidade e economia circular.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"areas\">\u00c1reas de atua\u00e7\u00e3o<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passos\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>#<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo-corpo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gest\u00e3o da Informa\u00e7\u00e3o<\/h2>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>#<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo-corpo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lean Information Management<\/h2>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>#<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo-corpo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gest\u00e3o do Conhecimento<\/h2>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>#<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo-corpo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Educa\u00e7\u00e3o Aberta<\/h2>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>#<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo-corpo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Compet\u00eancias Docentes Digitais<\/h2>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>#<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo-corpo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sustentabilidade e Economia Circular<\/h2>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p>#<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-passo-corpo\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mulheres na Engenharia e Tecnologia<\/h2>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"projetos\">Projetos e iniciativas<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group decigi-blocos\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-1 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">PESQUISA<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Educa\u00e7\u00e3o aberta: dissemina\u00e7\u00e3o do conhecimento sobre economia circular e sustentabilidade aplicada \u00e0 ind\u00fastria da constru\u00e7\u00e3o civil<\/h2>\n\n\n\n<p>Desenvolve modelo de educa\u00e7\u00e3o aberta para disseminar conhecimentos sobre sustentabilidade e economia circular na constru\u00e7\u00e3o civil.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">PESQUISA<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Estrat\u00e9gia para despertar e fixar mulheres na engenharia<\/h2>\n\n\n\n<p>Desenvolve estrat\u00e9gias para ampliar o interesse, a participa\u00e7\u00e3o e a perman\u00eancia de mulheres na engenharia.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">PESQUISA<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Impacto pela Ado\u00e7\u00e3o da Economia Circular na Ind\u00fastria da Constru\u00e7\u00e3o Civil<\/h2>\n\n\n\n<p>Investiga a ado\u00e7\u00e3o da economia circular na constru\u00e7\u00e3o civil a partir da gest\u00e3o e dos fluxos de informa\u00e7\u00e3o.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">PESQUISA<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Aplica\u00e7\u00f5es em Engenharia da Informa\u00e7\u00e3o e do Conhecimento<\/h2>\n\n\n\n<p>Investiga modelagem e fluxos de informa\u00e7\u00e3o aplicados a sistemas complexos.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">PESQUISA<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dissemina\u00e7\u00e3o do conhecimento por meio de disciplinas transversais e h\u00edbridas na modalidade de Cursos Massivos Abertos e Online<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Desenvolveu m\u00e9todos e processos para modelagem de MOOCs, educa\u00e7\u00e3o h\u00edbrida e compet\u00eancias digitais docentes.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">EXTENS\u00c3O<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Semin\u00e1rio para Inclus\u00e3o de Jovem na Universidade &#8211; SIjovem<\/h2>\n\n\n\n<p>Promove a\u00e7\u00f5es para aproximar estudantes da educa\u00e7\u00e3o b\u00e1sica do ambiente universit\u00e1rio e das \u00e1reas STEAM.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">EXTENS\u00c3O<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rede de Apoio \u00e0s Minorias\/Mulheres na Engenharia &#8211; REdAme<\/h2>\n\n\n\n<p>Promove inclus\u00e3o, participa\u00e7\u00e3o e perman\u00eancia de mulheres e outros grupos minorit\u00e1rios nas \u00e1reas de engenharia e tecnologia.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-bloco\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"decigi-chips\">GRUPO DE PESQUISA<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Grupo de Pesquisa Aplicada em Ci\u00eancia, Informa\u00e7\u00e3o e Tecnologia &#8211; GP-CIT<\/h2>\n\n\n\n<p>Desenvolve pesquisas interdisciplinares em informa\u00e7\u00e3o, tecnologia, educa\u00e7\u00e3o, inova\u00e7\u00e3o, engenharia e sustentabilidade.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"decigi-aviso\">Este perfil apresenta uma s\u00edntese da atua\u00e7\u00e3o acad\u00eamica do docente. Para informa\u00e7\u00f5es curriculares completas e atualizadas, consulte o Curr\u00edculo Lattes ou entre em contato diretamente com o docente.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-group decigi-indice decigi-so-desktop\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"#apresentacao\">Apresenta\u00e7\u00e3o<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"#areas\">\u00c1reas de atua\u00e7\u00e3o<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"#projetos\">Projetos e iniciativas<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In\u00edcio \/ Docentes \/ Maria do Carmo Duarte Freitas Perfil docente Forma\u00e7\u00e3o, atua\u00e7\u00e3o acad\u00eamica e iniciativas. Maria do Carmo Duarte Freitas Gest\u00e3o da Informa\u00e7\u00e3o \u00b7 Educa\u00e7\u00e3o Aberta \u00b7 Sustentabilidade Apresenta\u00e7\u00e3o Engenheira civil, doutora e mestre em Engenharia de Produ\u00e7\u00e3o pela Universidade Federal de Santa Catarina (UFSC), com p\u00f3s-doutorados pela Universidad de M\u00e1laga, na Espanha, e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2858,"featured_media":0,"parent":13832,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-14610","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2858"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14610"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15598,"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/14610\/revisions\/15598"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sociaisaplicadas.ufpr.br\/decigi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}